Afgelopen week stond ik voor het eerst in 28 jaar op de lange latten. Samen met mijn vrouw en onze dochters gingen we skiën. Ik was zelf 8 jaar toen ik voor het eerst op skies stond en ik was gelijk verkocht. Mijn dochters vonden het allemaal erg spannend maar na een paar dagen sjeesden ze de helling af. De woorden van de skileraar – “bochten maken” – waren blijkbaar al een verre herinnering want na de lessen zag ik geen enkele bocht meer. Ademen en loslaten 😉

Zelf vond ik het ook best een beetje spannend. Ik had het zo lang niet gedaan. Mijn lijf en conditie zijn toch wel wat minder fit als toentertijd. En ik zag nu allemaal beelden voor me van wat er mis kon gaan. Daar had ik vroeger allemaal geen last van.

Mijn twijfel bleek al snel ongegrond. Bij het instappen in de bindingen kwam gelijk het gevoel al terug en al tijdens de eerste afdaling voelde het als vanouds vertrouwd. De houding, de bewegingen, de controle, het kwam als vanzelf naar boven. Zonder er bewust mee bezig te zijn wedelde ik naar beneden.

Snelweg

In de lift naar boven besefte ik me ineens wat een gelukzalig gevoel het is om te kunnen vertrouwen op dat wat je ooit geleerd hebt. Dat die snelweg in mijn hersenen die ik ooit aanlegde er nog was. Misschien een beetje overwoekerd met gedachten en twijfels. Maar in de juiste omgeving werd in no time die weg schoongeveegd en kon ik er weer met volle snelheid overheen.

Nieuwe dingen leren -vooral waar motorische vaardigheden bij komen kijken – gaat altijd over het aanleggen van een snelweg. Voor je begint weten je hersenen simpelweg niet welke spieren ze op welke manier moeten sturen om bijvoorbeeld te kunnen remmen op skies. Maar als het eenmaal een keer lukt – na veel oefenen – leggen je hersenen vast wat er moet gebeuren en kan je het herhalen. In het begin nog wat stroef maar na veel herhalen gaat het als vanzelf.

Ik heb het skiën jong geleerd. Ik heb de bewegingen in die tijd veel herhaald. En ik vond het geweldig om te doen. Al die componenten maken dat de snelweg in mijn brein heel goed aangelegd is en al die jaren kon overleven. De mentale stempel van de omgeving met kleuren, geuren, uitzichten en koude winterlucht hielpen om die weg opnieuw te ontdekken en hem volop te gebruiken.

Omweg

Heel fijn dus, zo’n snelweg. Behalve als deze je niet brengt waar je zijn wilt. Want een snelweg gaat één kant op en er zijn maar een beperkt aantal afslagen mogelijk.
Net zoals je hersenen motorische vaardigheden leren, ze leren ze ook andere patronen aan. Hoe je omgaat met een teleurstelling bijvoorbeeld of wat je voelt wanneer je feedback krijgt. En hoe je dan reageert. Een snelweg is dan wel de snelste, kortste manier naar een resultaat maar dat is niet altijd het beste resultaat.

De patronen die je helpen je leven makkelijk te maken kunnen je ook wel eens in de weg zitten. Meestal zijn je patronen ontstaan in een situatie waarin je ze nodig had en ze nuttig waren om ergens mee om te gaan. Te overleven zeg maar. Maar nu jij niet meer dezelfde bent en jouw wereld ook anders is, ben je zeker en vast in staat om betere wegen te vinden.

Het volgen van een patroon (de snelweg) is vaak iets wat je overkomt. Voor je het weet ben je de oprit opgereden en volg je de snelweg. Wanneer je negatieve feedback krijgt bijvoorbeeld. Om een betere weg te vinden zal je die oprit links moeten laten liggen en een omweg nemen. In de tijd die ligt tussen het bewust worden dat er een patroon is getriggerd (de oprit doemt op) en dat je daadwerkelijk tot de actie die bij dat patroon hoort overgaat (de oprit oprijden) kan je besluiten de oprit NIET op te rijden.

Wat volgt zal een omweg zijn. Of zo zal het in ieder geval voelen. Het kost wat meer moeite en je hebt er bewuste aandacht voor nodig. Maar na een tijdje ken je die nieuwe weg en leer je er van genieten.

Uitzichtpunt

Ik nodig je uit om eens de tijd te nemen en een uitzichtpunt op te zoeken. Zo’n plek van waaraf je een goed uitzicht hebt. En kijk dan eens of je de patronen kan ontdekken die in jouw leven actief zijn. Welke helpen je nog? En welke niet? 

Als je daar dan toch staat, kan je ook kijken naar welke patronen dan nuttiger zouden zijn nu. Je bent namelijk in staat om een nieuw patroon te ontwikkelen en net zo eigen te maken als die oude patronen. Je hoeft alleen de oprit van de snelweg te ontwijken en een nieuwe weg te ontdekken.

En wist je dat ook het aanleren van nieuwe dingen een vaardigheid is die je kunt leren (lees die zin nog maar eens…) Want het is vaak niet eenvoudig dus een beetje oefening kan geen kwaad. Oefen de komende weken al eens met het doorbreken van een patroon en het te vervangen door een nieuw patroon met een van deze eenvoudige opdrachten:

1: Stap eerst met je andere been in je onderbroek
2: Poets tanden met je tandenborstel in je andere hand
3: Stap vanaf de andere kant op je fiets (wees voorzichtig)

Laat je me weten hoe het gaat?

Warme groet, Luc

One Comment

  • Ha die Luc, mooi opgeschreven. Ik herken het verhaal. Grappig genoeg lees ik net je suggesties onderaan. De afgelopen weken ben ik ook als rechtshandige steeds meer links aan het doen. Zo ook tandenpoetsen, met in het begin hilarische momenten, frustratie en het vermoeid en teleurgesteld over pakken naar rechts. Inmiddels gaat het al heel wat soepeler. Heel geruststellend als Je na een paar weken volhouden de eerste resultaten al bemerkt, maar vooral ook de bevestiging dat je zelfs vaardigheden en patronen die je al heel lang gelden hebt ingesleten nog kunt uitbreiden en aanvullen met nieuwe.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *